Het feit dat zowel armoede als criminaliteit meestal ‘n belangrijke gemeenschappelijke oorzaak hebben (een te grote discrepantie in beloningen is hiervan een goed voorbeeld, als vorm van ongelijkheid) is op deze plaats al vaker genoemd.
Dringt dit nog niet écht goed door? Het komt vanzelf wel. Het is voor een aantal mensen misschien ook best moeilijk om dit te vatten. Men zit namelijk verstikkend verstrikt in een te kortzichtig individualisme, zonder écht oog te hebben voor ‘die ander’.
Bovendien is stilstand voor deze groep mensen ook een flinke vorm van achteruitgang.
Wanneer de auto maar zonder problemen start, allerlei beleggingsrendementen ruim voldoende zijn, de aanbouw van ‘n huis sneller dan snel wordt gerealiseerd, minimaal vier vakanties in een jaar kunnen worden gehouden (liefst ver weg ‘natuurlijk’), op zijn minst vier uren per dag zappend voor het televisiescherm kan worden doorgebracht, de maandag tot en met de donderdag wederom sneller dan snel voorbij zijn en de winkelwagen méér dan nodig gevuld is (om slechts enkele voorbeelden te noemen), dan is meneer of mevrouw huisje-boompje-beestje pas tevreden.
De grenzen van verzadiging zijn we natuurlijk allang gepasseerd. Desondanks willen mensen méér. Deels ten koste van anderen. Met de bekende gevolgen. Want ‘meer besteden’ is ook goed voor de economie. En minder welvaart, dat kan toch niet? Al honderden jaren is er immers sprake van ‘vooruitgang’. Een pas op de plaats, nee, daar is toch helemaal niemand mee gebaat?
Het is ongetwijfeld ‘n teken van de tijd, het laten exploderen van consumentenbehoeften. Laat het maar zo. De weg naar de verdoemenis. Voor alle mensen die iets te kiezen hebben (!) zal er weinig reden tot klagen blijven. Bevrediging genoeg: tientallen, soms veel meer verschillende soorten automerken, chips, keukeninrichtingen, bankstellen, frisdranken, pc-games, radio- en televisiezenders, computers, omroepen, kranten, tijdschriften, kant-en-klaarmaaltijden, aanbiedingen, politieke partijen, etcetera, etcetera.
Deze productiehel, vooral waar het om de vorm en inhoud gaat, leidt ook veel te vaak tot oeverloze discussies, waarbij het wiel al honderd keer is uitgevonden.
Economische groeistuipen zullen ongetwijfeld steeds meer in het zicht komen van de rendements-mens. Misschien behoort ‘n stevige pas op de plaats dan toch nog tot de mogelijkheden.
Deze bijdrage is eerder geplaatst in m’n volkskrantblog van 26 april 2006
